Το ροχαλητό και η υπνική άπνοια στα παιδιά

Το ροχαλητό και η υπνική άπνοια στα παιδιά     

Το ροχαλητό είναι ο ήχος που παράγεται κατά την διάρκεια του ύπνου και μπορεί να επιφέρει αφύπνιση στους υπολοίπους, έστω και αν προέρχεται από ένα παιδί. Τα αίτια του ροχαλητού όμως στα παιδιά είναι διαφορετικά απ΄ ότι στους ενήλικες. Το συχνότερο αίτιο στα παιδιά είναι η μερική απόφραξη του ρινοφάρυγγα ή/και του οροφάρυγγα δηλαδή του πίσω μέρους της μύτης ή/και του πίσω μέρος του στόματος. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε περιστασιακά  αίτια, όπως για παράδειγμα ένα απλό κρυολόγημα ή εποχιακή αλλεργική ρινίτιδα, αλλά και σε ανατομικά αίτια, όπως  υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια) ή/και των αμυγδαλών.

Το 10% των παιδιών, με την ίδια συχνότητα στα δύο φύλα, εμφανίζει ροχαλητό, όμως μόνο το 3% αναπτύσσει υπνική άπνοια. Πρέπει να υποψιαζόμαστε τη διάγνωση κυρίως στην προσχολική και σχολική ηλικία σε παιδιά από 2 έως 8 ετών.

Οι σημαντικότεροι προδιαθεσικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της υπνικής άπνοιας στα παιδιά είναι η υπερτροφία των αμυγδαλών και οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις. Εν αντιθέσει με τους ενηλίκους, μόνο το 20% των παιδιών με υπνική άπνοια είναι παχύσαρκα. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι το ροχαλητό, ο ανήσυχος ύπνος, οι εφιδρώσεις και η ημερήσια υπνηλία, η οποία εμφανίζεται μόνο στο 20% - 40% των περιπτώσεων και συνδυάζεται με κακή σχολική απόδοση και με απώλεια συγκέντρωσης. Σε ηλικίες μικρότερες των 3 ετών μπορεί να παρατηρηθεί καθυστέρηση στην ανάπτυξη σε ποσοστό 5% - 10%.
Στα παιδιά, ανεξαρτήτως της διάρκειάς τους, οι άπνοιες είναι παθολογικές, ειδικά όταν συνδυάζονται με πτώση του κορεσμού της αιμοσφαιρίνης ή με αφυπνίσεις.
Η υποξαιμία μαζί με την κακή ποιότητα ύπνου και τις παρατεταμένες μυϊκές προσπάθειες αποκατάστασης της αναπνοής μπορούν να επιφέρουν σοβαρά προβλήματα στην ανάπτυξη και την υγεία του παιδιού. Προβλήματα όπως απώλεια βάρους, πνευμονία, υπέρταση και καρδιακή ανεπάρκεια. Επίσης μπορούν να επιφέρουν νευροψυχολογικές διαταραχές όπως υπερκινητικότητα, νευρικότητα, κόπωση καθώς και χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο.

Η διάγνωση της υπνικής άπνοιας στα παιδιά γίνεται  τις περισσότερες περιπτώσεις με βάση το ιστορικό και την κλινική διάγνωση. Συχνά γίνεται και βιντεοσκόπηση  του παιδιού κατά την διάρκεια του ύπνου για μικρό χρονικό διάστημα. Επίσης σε κάποιες περιπτώσεις γίνεται και εκτεταμένη μελέτη ύπνου, που δίνει όλες τις πληροφορίες για τον ύπνο του παιδιού.

Η θεραπεία εξαρτάται  από το είδος της υπνικής άπνοιας στο παιδί και από τα αίτια που το προκαλούν. Συνήθως, η απόφραξη είναι λόγω αδενο-αμυγδαλικής υπερτροφίας και η άπνοια θεραπεύεται εντελώς με αδενοειδεκτομή και αμυγδαλεκτομή. Εάν δε η απόφραξη συνοδεύεται και από αλλεργική ρινίτιδα, που είναι συχνή στα παιδιά, τότε θεραπεία με επιπλέον ρινικά στεροειδή σπρέι ή σταγόνες για κάποιο χρονικό διάστημα μπορεί να βοηθήσει. Ποτέ δεν χρησιμοποιούμε ενδοστοματικά προθέματα για τη θεραπεία της άπνοιας και τον έλεγχο του ροχαλητού στα παιδιά.